۱۴سپتامبر ۲۰۲۵ - در زنان مبتلا به دیابت نوع ۲(T2D)، استفاده از پچ‌ های پوستی درمان جایگزینی هورمونی(HRT)  با افزایش خطر لخته شدن خون یا سکته مغزی همراه نیست. با این حال، طبق یک مطالعه بزرگ مبتنی بر داده‌ های واقعی که در نشست سالانه انجمن اروپایی مطالعه دیابت -EASD) در وین، ۱۵تا ۱۹سپتامبر) ارائه شده، مصرف خوراکی HRT با افزایش خطر بیماری‌ های قلبی‌عروقی همراه بوده است.

این مطالعه نشان داد که زنانی که شکل خوراکیHRT  را مصرف کرده ‌اند، دو برابر بیشتر در معرض خطر آمبولی ریوی (PE - زمانی که یک لخته خون شریان ریه را مسدود می ‌کند) قرار دارند و نسبت به زنانی که ازHRT  پوستی استفاده کرده ‌اند، ۲۱ درصد بیشتر در معرض بیماری قلبی هستند.

دکتر متیو انسون، نویسنده اصلی از دانشگاه لیورپول و گروه بیمارستان ‌های دانشگاهی لیورپول در بریتانیا، گفت: «مطالعه ی ما نشان می ‌دهد که مصرف پچ‌ های پوستی HRT تا پنج سال با دوزهای تأیید شده توسط نهادهای نظارتی، در گروه بزرگی از زنان میانسال مبتلا به دیابت نوع ۲ ایمن به نظر می ‌رسد و استفاده از این پچ ‌ها با افزایش خطر عوارض قلبی‌ عروقی یا سرطان‌ های حساس به استروژن نسبت به زنانی که اصلاً HRT مصرف نکرده ‌اند، همراه نیست».

او افزود: «با توجه به افزایش خطرات مرتبط با HRT خوراکی، پیشنهاد می‌ کنیم که برای زنان مبتلا به دیابت نوع ۲، درمان خوراکی با استروژن تجویز نشود».

درمان جایگزینی هورمونی، به‌ طور معمول برای زنانی که از علائم یائسگی رنج می ‌برند، مانند گرگرفتگی و تعریق شبانه، تجویز می ‌شود. این درمان‌ ها شامل قرص ‌های حاوی استروژن به تنهایی یا ترکیبی از استروژن و پروژسترون، همچنین پچ‌ ها، ژل ‌ها و کرم ‌ها هستند. در سال‌ های ۲۰۲۳ تا ۲۰۲۴، حدود ۲.۶ میلیون زن در بریتانیا از HRT استفاده می ‌کردند.

برخی مطالعات پیشین ارتباطی میانHRT  و افزایش خطر بیماری‌ های قلبی‌ عروقی و برخی سرطان‌ ها نشان داده ‌اند، اما اطلاعات کافی درباره خطرات آن در زنان میانسال مبتلا به دیابت نوع ۲وجود ندارد، با وجود اینکه شیوع این گروه از زنان در حال افزایش است. همچنین، بعید است که مطالعات تصادفی‌ سازی ‌شده در مقیاس بزرگ با استفاده از فرمول‌ های مدرن HRT برای زنان مبتلا به دیابت نوع ۲تأمین مالی شوند.

برای رفع این خلأ، پژوهشگران سه تحلیل با استفاده از داده‌ های واقعی انجام دادند تا دوزهای خوراکی و پوستی HRT تأیید شده توسط نهادهای نظارتی و خطر بیماری‌ های قلبی‌ عروقی و سرطان ‌های زنان و مرتبط با استروژن را در زنان مبتلا به دیابت نوع ۲ بررسی کنند.

آن‌ ها از پرونده‌ های سلامت الکترونیکی پایگاه داده جهانیTriNetX  شامل ۱۴۰ سازمان مراقبت سلامت در اروپا و آمریکا استفاده کردند تا ۳۶۸۵۵ زن (میانگین سنی ۵۹ سال؛ ۷۵ درصد سفیدپوست، ۱۷ درصد سیاه ‌پوست، ۲ درصد آسیایی) را شناسایی کنند که بین ۸ آوریل ۲۰۰۰ تا ۸ آوریل ۲۰۲۰ مصرف HRT همراه با استاتین یا فقط استاتین (گروه کنترل) را آغاز کرده بودند و به مدت پنج سال پیگیری شدند.

شرکت ‌کنندگان به‌ طور میانگین به مدت پنج سال پس از شروع HRT یا استاتین برای بررسی آمبولی ریوی (PE)، ترومبوز ورید عمقی (DVT)، بیماری قلبی ایسکمیک، سکته مغزی ایسکمیک و سرطان‌ های پستان، تخمدان و آندومتر پیگیری شدند.

در اولین تحلیل، تأثیر HRT با استروژن پوستی در ۸۳۱۶ زن با و بدون دیابت نوع ۲ که بر اساس سن و قومیت به ‌صورت ۱:۱ تطبیق داده شده بودند، مقایسه شد. یافته‌ ها نشان داد که در زنان مبتلا به دیابت نوع ۲،HRT  با استروژن پوستی با افزایش ۹۰ درصدی خطرDVT، افزایش ۷۷ درصدی خطر بیماری قلبی و افزایش ۸۹ درصدی خطر سکته مغزی نسبت به زنان بدون دیابت نوع ۲ همراه بود.

با این حال، خطر آمبولی ریوی و سرطان ‌های پستان و سرطان های زنان افزایش نیافت. نویسندگان خاطرنشان کردند که بخش قابل ‌توجهی از افزایش خطر برای برخی بیماری ‌ها به این دلیل است که زنان مبتلا به دیابت نوع ۲، پیش از در نظر گرفتن هر عامل دیگری، به‌ طور ذاتی در معرض خطر بالاتری برای بیماری‌ های قلبی‌ عروقی هستند.

در دومین تحلیل، تأثیر HRT پوستی در مقایسه با عدم استفاده از HRT در ۸۳۵۴ زن، همگی مبتلا به دیابت نوع ۲، بررسی شد که بر اساس سن، قومیت،HbA1c (میانگین سطح قند خون در چند ماه گذشته)، شاخص توده بدنی (BMI) و سابقه فشار خون بالا تطبیق داده شده بودند.

در مقایسه با زنانی که از درمان جایگزینی هورمونی (HRT) استفاده نمی ‌کردند، زنانی که از HRT استفاده می ‌کردند، ۲۵ درصد کمتر در معرض خطر بیماری قلبی بودند؛ اما تفاوتی در خطر ابتلا به آمبولی ریوی (PE)، ترومبوز ورید عمقی (DVT)، سکته مغزی یا سرطان مشاهده نشد.

در تحلیل نهایی، محققان بررسی کردند که آیا این خطرات بسته به روش مصرفHRT (یعنی خوراکی در مقابل پچ‌های پوستی) متفاوت است یا خیر. این بررسی در میان ۸۳۱۶ زن مبتلا به دیابت نوع ۲ انجام شد که بر اساس سن، قومیت،HbA1c (میانگین قند خون)، شاخص توده بدنی (BMI) و سابقه فشار خون بالا به ‌صورت ۱:۱ تطبیق داده شده بودند.

یافته‌ ها، همان‌طور که پیش‌ تر اشاره شد، نشان داد زنانی که از شکل خوراکی HRT استفاده کرده بودند، دو برابر بیشتر در معرض خطر آمبولی ریوی قرار داشتند و ۲۱ درصد بیشتر در معرض بیماری قلبی بودند، در مقایسه با زنانی که ازHRT  پوستی استفاده کرده بودند. با این حال، بین دو روش مصرفHRT  در زمینه خطر ابتلا به DVT، سکته مغزی، بیماری قلبی، سرطان پستان، تخمدان یا آندومتر تفاوتی مشاهده نشد.

نویسندگان معتقدند که دلیل تفاوت در خطر ابتلا به آمبولی ریوی و بیماری قلبی بینHRT  خوراکی و پوستی ممکن است به نحوه جذب استروژن مربوط باشد. زمانی که استروژن به‌ صورت خوراکی مصرف می‌ شود، بخش زیادی از آن توسط کبد تجزیه می‌ شود پیش از آنکه وارد جریان خون شود، که ممکن است تعادل بین پروتئین‌ های انعقادی و ضدانعقادی را مختل کند. در مقابل، زمانی که استروژن به‌ صورت پچ پوستی تجویز می ‌شود، با دوزهای پایین‌ تر مستقیماً از طریق پوست جذب شده و وارد جریان خون می ‌شود.

دکتر انسون گفت: «تصمیم برای استفاده از HRT، حتی برای مدت کوتاه، برای بسیاری از زنان بسیار دشوار است. امیدواریم داده‌ های ما بتواند به تعداد رو به افزایش زنان یائسه مبتلا به دیابت نوع ۲و پزشکانشان اطلاعات بیشتری ارائه دهد تا هنگام سنجش خطرات و فواید، بتوانند مناسب ‌ترین نوعHRT  را انتخاب کنند».

با وجود یافته‌ های مهم این مطالعه، باید توجه داشت که این یک مطالعه گذشته ‌نگر است و با وجود تلاش ‌هایی که برای کاهش سوگیری از طریق تطبیق امتیاز گرایش انجام شده است، نویسندگان نمی ‌توانند احتمال تأثیر عوامل اندازه‌گیری ‌نشده دیگر را به‌ طور کامل رد کنند.

نویسندگان همچنین اشاره کردند که اکثر شرکت‌ کنندگان زنانی سفید پوست بودند، که ممکن است قابلیت تعمیم نتایج را محدود کند. آن‌ ها همچنین اذعان کردند که داده‌ های واقعی دارای محدودیت‌ های ذاتی از جمله گزارش ‌دهی ناهماهنگ بیماران در پرونده‌ های الکترونیکی سلامت و نبود جزئیات دقیق در پلتفرم ‌های داده‌ های کلان، هستند.

منبع:

https://medicalxpress.com/news/2025-09-women-diabetes-oral-hormone-therapy.html